Czym jest opieka naprzemienna?
Opieka naprzemienna jest formą sprawowania przez rodziców opieki nad dzieckiem. Najczęściej pojawia się przy rozwodzie lub separacji, ale może zostać zastosowana także w związku z rozpadem związków nieformalnego (tzw. konkubinat).
W praktyce oznacza to, że dziecko spędza z każdym rodzicem zbliżoną ilość czasu w określonych okresach, np. tygodniowych, dwutygodniowych lub miesięcznych.
Opieka naprzemienna możliwa jest tylko wtedy, gdy rodzice małoletniego posiadają pełną władzę rodzicielską.
Kiedy Sąd może orzec opiekę naprzemienną?
Opieka naprzemienna wymaga wysokiego poziomu komunikacji i porozumienia między rodzicami. Zgodnie z dominującym orzecznictwem, nie może zostać orzeczona wbrew woli stron ani przy braku jakiejkolwiek współpracy. Sąd kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka, czyli jego poczuciem bezpieczeństwa, stabilizacji oraz relacją z obojgiem rodziców.
Zdarzają się sytuacje, choć rzadko, w których opieka naprzemienna jest orzekana pomimo istniejącego konfliktu między rodzicami. Napięte relacje nie są więc przesłanką absolutnie wykluczającą, lecz w praktyce zmniejszają szanse na pozytywne rozstrzygnięcie w tym zakresie.
Przed podjęciem decyzji Sąd ocenia m.in.:
• czy między rodzicami istnieje realna zdolność do porozumienia w sprawach dziecka,
• czy oboje są w stanie zapewnić podobne warunki bytowe, edukacyjne i emocjonalne,
• jaka jest odległość między miejscami zamieszkania rodziców, ponieważ zbyt duża utrudnia dziecku naukę i codzienny rytm,
• jaka jest wola i wiek dziecka, ponieważ starsze dzieci często są w stanie wyrazić własne oczekiwania.
Jeśli między rodzicami istnieje silny konflikt, częste spory lub brak zaufania, Sąd uznaje zwykle, że opieka naprzemienna mogłaby zaburzać poczucie bezpieczeństwa dziecka.
Alimenty, a opieka naprzemienna
Orzeczona opieka naprzemienna nie wyłącza automatycznie alimentów. Nie jest to również „magiczny” sposób na uniknięcie ich płacenia. Jeśli rodzice są zgodni, Sąd może obciążyć ich kosztami utrzymania dziecka po połowie, bez obowiązku przekazywania pieniędzy drugiemu rodzicowi.
Sąd jednak ma możliwość, aby zasądzić alimenty także przy opiece naprzemiennej. Dzieje się tak m.in. w sytuacji znacznej dysproporcji zarobków lub wtedy, gdy jeden rodzic ponosi stałe wydatki na dziecko, a drugi się do nich nie dokłada, np. w zakresie leczenia, szkoły, czy zajęć dodatkowych.
Niemniej alimenty przy tym modelu opieki są zazwyczaj niższe, niż przy tradycyjnej pieczy nad dzieckiem przez jednego rodzica. Wynika to z faktu, że każdy z rodziców osobiście zajmuje się małoletnim w danym okresie i w związku z tym ponosi koszty codziennej opieki.
Opieka naprzemienna, a 800 plus
W przypadku ustalenia opieki naprzemiennej każdy rodzic może złożyć do ZUS wniosek o świadczenie „800+”. W takiej sytuacji świadczenie jest dzielone i wypłacane po połowie każdemu z rodziców.
Jak uzasadnić wniosek o opiekę naprzemienną?
Rodzic, który chce wprowadzenia opieki naprzemiennej, powinien wykazać, że ten model będzie zgodny z dobrem dziecka.
Warto przedstawić:
• dowody świadczące o współpracy rodziców takie jak korespondencja, ustalenia o opiece lub wspólne decyzje w sprawach leczenia i edukacji,
• zaświadczenia ze szkoły lub przedszkola potwierdzające zaangażowanie obu rodziców.
Odpowiednie dowody zwiększają szanse na pozytywne rozstrzygnięcie, pokazując, że dziecko ma zapewnioną stabilizację i konsekwencję w wychowaniu.
Jeżeli potrzebujesz pomocy w sprawach dotyczących Twojego dziecka, w tym możliwości orzeczenia opieki naprzemiennej, serdecznie zapraszam Cię do kontaktu telefonicznie (+48 660 925 028) lub e-mailowo (kontakt@mikolajczykkancelaria.pl).
